Dzikie zwierzęta na kampusie

Kampus SGGW może poszczycić się bogactwem zieleni, a co się z tym wiąże mnogością zwierząt. Najwięcej spotkamy ich na terenie starego kampusu. Podczas Biodiversity Challange w 2024 roku okazało się, że te zwierzęta są nie tylko liczne, ale także dość zróżnicowane.

Oczywiście możemy łatwo natknąć się na małe ssaki: wiewiórkę pospolitą (Sciurus vulgaris), kreta europejskiego (Talpa europaea) czy jeża wschodnioeuropejskiego (Erinaceus concolor), a także drobne gryzonie takie jak: mysz polna (Apodemus agrarius), zaroślowa (Apodemus sylvaticus) i leśna (Apodemus flavicollis) oraz owadożerne ryjówki (Sorex araneus). Osoby, które wykażą się większą cierpliwością, a także szczęściem obserwacji napotkają: sarny (Capreolus capreolus), dziki (Sus scrofa), kuny (Martes foina) oraz lisy (Vulpes vulpes), a nawet zające (Lepus europaeus). Pojawiają się też nietoperze, najczęściej można zaobserwować borowca wielkiego (Nyctalus noctula), ale również gacka brunatnego (Plecotus auritus) czy nawet karlika malutkiego (Pipistrellus pipistrellus).

Ptaki na terenie kampusu SGGW są niezwykle liczne. Mamy bardzo szczegółowe dane dotyczące ich występowania, między innymi dzięki „Akcji Karmnik”, która cyklicznie od wielu lat, co zimę odbywa się na terenie starego kampusu. Polega ona na spisywaniu i obrączkowaniu występujących ptaków. Najliczniej występują gatunki charakterystyczne dla aglomeracji miejskich: sikory – zwłaszcza bogatka (Parus major) i modraszka (Cyanistes caeruleus); gołębie grzywacze (Columba palumbus); krukowate – kawka (Corvus monedula), wrona siwa (Corvus cornix), gawron (Corvus frugilegus) i sójka (Garrulus glandarius) oraz drozdowate – kos zwyczajny (Turdus merula) czy kwiczoł (Turdus pilaris). Ptaków jest jednak dużo więcej. Część z nich występuje wyłącznie przelotem, część żeruje bądź gniazduje na tych terenach, dlatego warto wybrać się na spacer z lornetką i atlasem ptaków. Gratką ornitologiczną są ptaki drapieżne. W dziupli na drzewie obok budynku Rektoratu możemy spotkać puszczyka zwyczajnego (Strix aluco), natomiast na kominie obok budynku Zwierzętarni swoje gniazdo ma pustułka (Falco tinnunculus).

Na kampusie możemy również napotkać: żabę trawną (Rana temporaria), ropuchę szarą (Bufo bufo) oraz ropuchę zieloną (Bufotes viridis). Jeśli chodzi o gady, z powodzeniem, zwłaszcza w ciepłe dni, możemy napotkać jaszczurki zwinki (Lacerta agilis), a także zaskrońce (Natrix natrix). Niezwykle liczni są przedstawiciele owadów. Największą pod względem liczebności grupę tworzą chrząszcze, ale można też napotkać inne ciekawe gatunki – na przykład przedstawicieli motyli, a także liczne gatunki zapylające.

Spotkanie z dzikimi zwierzętami

Żadne z dzikich zwierząt, jakie możemy spotkać na kampusie nie stanowi zagrożenia. Należy jednak pamiętać, że to my odwiedzamy teren ich bytowania – zatem musimy wykazać należyty szacunek i przede wszystkim nie denerwować ich, ani nie zakłócać ich spokoju. Zwierzęta bytujące na terenie kampusu zachowują się spokojnie, ale bardzo łatwo możemy je spłoszyć – podchodząc zbyt blisko, krzycząc, hałasując lub próbując je schwytać. Pamiętajmy, że spłoszone zwierzę może się bronić i wykazać agresję, ponad to nie wróci już do miejsca, w którym napotkało zagrożenie. Dlatego pamiętajmy o tym, aby na kampusie wyprowadzać psy na smyczy.

Czym się żywią i czy można je dokarmiać?

Zwierzęta występujące na kampusie w większości są roślino- lub wszystkożerne. Odżywiają się roślinnością, ale także owadami, martwą materią, a nawet małymi ssakami czy ptakami. Wszystko zależy od gatunku. Ciekawostką jest dzięcioł zielony. Wszyscy kojarzymy dzięcioły jako ptaki, które poszukują pokarmu na drzewach, natomiast dzięcioł zielony żeruje na ziemi w poszukiwaniu owadów i larw.

Pod żadnym pozorem nie powinniśmy dokarmiać zwierząt na kampusie. Po pierwsze dokarmianie dzikich zwierząt niewłaściwym pokarmem wiąże się dla nich z problemami zdrowotnymi i może prowadzić nawet do ich śmierci. Po drugie dokarmiając zwierzęta przyzwyczajamy je do zmiany diety, ale także oduczamy poszukiwania pokarmu.

Poszukiwania zwierząt

Jeśli zależy nam na spotkaniu dziko żyjących ssaków i ptaków najlepiej będzie, kiedy na nasze obserwacje wybierzemy się o świcie lub zmierzchu, kiedy kampus powoli robi się pusty i spokojny. Z racji obecności studentów, którzy uwielbiają nocne życie, dużo lepiej jest wybrać wczesne godziny poranne. Warto zabrać ze sobą lornetkę lub aparat z dużym zoomem i należy pamiętać by zachowywać się cicho.

Gady i płazy łatwiej napotkać, kiedy ziemia już się nagrzeje – będą poszukiwać ciepła na kamieniach lub innych nasłonecznionych miejscach. Podobnie będzie z większością owadów. Tak naprawdę najważniejsze jest zachowanie ciszy i spokoju. Na wnikliwe i długie obserwacje najlepsze będą tereny starego kampusu, zwłaszcza w okolicach starych drzew przy budynku Rektoratu, ale także zielone łąki nowego kampusu mogą nas zaskoczyć.

Co dzikie zwierzęta przyciąga do SGGW?

Kampus SGGW znajduje się przy granicy rezerwatu przyrody Skarpa Ursynowska, który tworzy skarpa wiślana wraz z leżącymi u jej podnóża łąkami i torfowiskami. To bliskość tych obszarów zachęca zwierzęta do odwiedzania terenów kampusu, który również okazuje się niezwykle przyjazny dzięki licznej zieleni i zadrzewieniom.

Tereny kampusu tworzą różnorodne siedliska o bogatej bioróżnorodności, a taka przestrzeń stwarza świetne warunki do bytowania zwierząt. Warto jest, więc korzystać z tej ciekawostki przyrodniczej, która mieści się niemal w centrum Warszawy.

dr inż. Marcin Sońta – przejdź do profilu naukowca w Bazie Wiedzy SGGW (otwarcie w nowej karcie)
dr inż. Marcin Świątek – przejdź do profilu naukowca w Bazie Wiedzy SGGW (otwarcie w nowej karcie)
Katedra Hodowli i Żywienia Zwierząt
Instytut Nauk o Zwierzętach SGGW